Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.



Komunikujący się z ptakami ludzie wykształcili różne „dialekty”

12 lutego 2026, 17:04

Ludzie w północnym Mozambiku wykształcili regionalne „dialekty” do komunikowania się z... ptakami. Badania, przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kapsztadzie pokazują, w jak niezwykły sposób mogą różnicować się ludzkie języki. A komunikacja pomiędzy miejscową ludnością, a miodowodami dużymi (Indicator indicator), to jeden z niewielu znanych przykładów dwustronnej komunikacji pomiędzy człowiekiem a dzikimi zwierzętami.


Pierwsze nagranie makrofagów „pożerających” żywe komórki nowotworowe

22 maja 2026, 12:09

Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka. Osiągnięcie to może mieć olbrzymie znaczenie w leczeniu jednego z najbardziej powszechnych i śmiercionośnych nowotworów Australii. Na nagraniu widać makrofagi patrolujące krawędzie guza i ciągle pożerające komórki nowotworowe, dzięki czemu spowalniają wzrost guza.


Mechanizmy poruszane światłem

2 sierpnia 2006, 13:55

Lista niezwykłych właściwości nanorurek coraz bardziej się wydłuża. Naukowcy zaprezentowali właśnie przetwornik optyczno-mechaniczny, dzięki któremu  jesteśmy w stanie kontrolować ruch mechaniczny za pomocą światła.


Pełnotłusty nabiał zmniejsza wagę ciała

4 stycznia 2007, 11:20

Dietetycy często odradzają picie pełnotłustego mleka, okazuje się jednak, że dorośli, którzy je wybierają, mniej tyją.


© Paul McNultylicencja: GNU FDL

Słuch absolutny to kwestia genów

28 sierpnia 2007, 09:14

Ludzie obdarzeni słuchem absolutnym, czyli umiejętnością rozpoznawania bezwzględnej wysokości dźwięku tylko na podstawie percepcji sensorycznej, bez uciekania się do pomocy dźwięku referencyjnego, powinni podziękować naturze za to, że wyposażyła ich w odpowiednie geny.


Dlaczego grypa atakuje zimą?

6 marca 2008, 11:08

Naukowcy pracujący dla Amerykańskiego Instytutu Zdrowia donoszą, iż znaleźli prawdopodobną przyczynę wzrostu zachorowalności na grypę w czasie zimy. Jeśli ich odkrycie zostanie potwierdzone, może stanowić przełom w zrozumieniu tej choroby i poszukiwaniu metod walki z nią.


Nowy sposób na jet lag

24 maja 2008, 15:48

Dostosowanie czasu przyjmowania posiłków może pomóc zwalczyć tzw. zespół nagłej zmiany strefy czasowej (ang. jet lag), towarzyszący odległym podróżom pomiędzy różnymi strefami czasowymi.Wniosek taki wysunęli badacze z Uniwersytetu Harvarda dzięki serii eksperymentów na myszach.


Cierpią jak torturowani ludzie

11 sierpnia 2008, 09:05

U szympansów poddawanych naukowym eksperymentom występuje, podobnie jak u torturowanych ludzi, zespół stresu pourazowego (ang. post-traumatic stress disorder, PTSD).


Czułość, jakiej nikt nie widział

17 grudnia 2008, 00:53

Naukowcy z nowojorskiego Yeshiva University zaprezentowali technikę, pozwalającą na niezwykle czułą analizę aktywności genów pojedynczej komórki.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk